Wijzigingen van het gebruikelijk loon in 2010
Dr. J.H.M. Arts

Op grond van de gebruikelijkloonregeling kan een DGA worden belast voor het loon dat hij bij zijn BV zou moeten verdienen (het gebruikelijke loon) in plaats van het werkelijk ontvangen loon, indien het eerste meer is dan het laatste. Hierna volgt een overzicht van recente wijzigingen in de gebruikelijk-loonregeling.

De gebruikelijkloonregeling gaat uit van een vast bedrag. Voor 2010 is dit € 41.000. Dit is het bedrag dat een DGA in 2010 bij zijn BV zou moeten verdienen. Het gebruikelijke loon kan in een individueel geval hoger of lager zijn. De inspecteur mag aantonen dat het gebruikelijke loon hoger moet zijn dan € 41.000, de DGA dat het lager moet zijn dan het gebruikelijke loon dat de inspecteur heeft vastgesteld. Dit kan ook minder dan € 41.000 zijn.

Meerdere vennootschappen
Werkt een DGA voor meerdere vennootschappen waarin hij een aanmerkelijk belang heeft, dan moet het gebruikelijke loon voor de werkzaamheden bij elk van die vennootschappen afzonderlijk worden vastgesteld. Het gaat daarbij niet alleen om de vennootschappen waarin hij direct een aanmerkelijk belang heeft, maar ook indirect. Denk bijvoorbeeld aan de situatie dat een DGA alle aandelen in een personal holding bezit die op haar beurt 50% van de aandelen in een werkmaatschappij bezit. De DGA is in dienst van zijn personal holding die hem tegen een managementvergoeding uitleent aan de werkmaatschappij. In dit geval is de gebruikelijkloonregeling niet alleen van toepassing op de werk-zaamheden van de DGA voor de personal holding, maar ook op die voor de werkmaatschappij. In beginsel moet dan per vennootschap € 41.000 als gebruikelijk loon worden aangegeven. Een vermin-dering van het gebruikelijk loon voor de werkzaamheden bij de werkmaatschappij is mogelijk voor zover het van de personal holding ontvangen loon mede een vergoeding voor die werkzaamheden is.

In dit soort gevallen – de DGA verricht in het kader van zijn dienstbetrekking bij een BV waarin hij een aanmerkelijk belang heeft, ook werkzaamheden voor andere vennootschappen waarin hij een aan-merkelijk belang heeft maar ontvangt daarvoor alleen van de BV waarbij hij in dienst is, salaris – mag inhouding van loonheffingen over het gebruikelijke loon bij de vennootschappen waarvan de DGA geen salaris ontvangt, achterwege blijven. Deze regeling staat bekend als de doorbetaald-loonregeling. Zij is sinds 2009 in de wet opgenomen.

In de rechtspraak is beslist dat als iemand slechts statutair directeur is van een BV waarin hij een aanmerkelijk belang heeft, een vergoeding voor die werkzaamheden van € 5000 gebruikelijk is. Vanaf 2010 geldt tot maximaal dit bedrag een vrijstelling. Iemand die alleen maar statutair directeur is van een BV waarin hij een aanmerkelijk belang heeft, behoeft daarom in 2010 voor die werkzaamheden geen gebruikelijk loon meer aan te geven. Let wel: in concernverhoudingen geldt de vrijstelling alleen als voor de werkzaamheden als statutair directeur van alle tot het concern behorende vennootschap-pen niet een bedrag van meer dan € 5000 gebruikelijk is.

Omzetdaling
Voor 2009 en 2010 is goedgekeurd dat het gebruikelijk loon wordt verlaagd in geval van een omzet-daling als gevolg van de economische crisis. Een DGA mag dan zijn gebruikelijk loon voor 2009 en 2010 naar evenredigheid van die omzetdaling verlagen. De verlaging wordt berekend volgens de vol-gende formule:
- Gebruikelijk loon 2009 = A x B/C
- Gebruikelijk loon 2010 = A x D/C
A = gebruikelijk loon over 2008
B = omzet over het eerste kalenderhalfjaar van 2009
C = omzet over het eerste kalenderhalfjaar van 2008
D = omzet over het eerste kalenderhalfjaar van 2010

Voorwaarden zijn dat:
- feitelijk geen hoger loon is genoten dan het gebruikelijke loon volgens de formule;
- dividend en rekening-courantschuld niet toenemen in verband met het lagere gebruikelijke loon;
- de omzetdaling niet een andere oorzaak heeft dan de economische crisis.

Tot slot. Tot 2010 gold de gebruikelijkloonregeling behalve voor aanmerkelijkbelanghouders ook voor hun partners die zelf geen aanmerkelijk belang hadden, maar wel een vermogensbestanddeel aan de BV ter beschikking stelden. Vanaf 2010 geldt de gebruikelijkloonregeling voor alle partners van aan-merkelijkbelanghouders die meewerken in de BV, ook als zij geen vermogen ter beschikking stellen.