December 2008 - De VAR-DGA

Dr. J.H.M. Arts

Veel opdrachtgevers willen graag zekerheid hebben of zij over de vergoe-ding die zij aan een opdrachtnemer betalen, loonheffingen moeten afdragen. Het gaat dan om loonbelasting, premies volksverzekeringen en premies werknemersverzekeringen.

De verplichting om loonbelasting en premies volksverzekeringen af te dragen hangt af van het bestaan van een dienstbetrekking voor de loonbelasting; die om premies werknemersverzekeringen af te dragen hangt samen met het bestaan van een dienstbetrekking voor de werknemersverzekeringen.

De begrippen dienstbetrekking voor de loonbelasting en de werknemersverzekeringen komen in de meeste gevallen overeen, maar er zijn verschillen, waaronder de directeur-grootaandeelhouder. Wie directeur-grootaandeelhouder is in de zin van de Regeling aanwijzing directeur-grootaandeelhouder heeft geen dienstbetrekking – dat wil zeggen: is niet verzekerd – voor de werknemersverzekeringen, maar heeft wel een dienstbetrekking voor de loonbelasting.

Zekerheid

Een opdrachtgever die zekerheid wil hebben of hij wel of niet premies werknemersverzekeringen moet afdragen, kan een beschikking verzeke-ringsplicht werknemersverzekeringen aanvragen. Dit moet hij doen bij de Belastingdienst. Tegen het besluit op de aanvraag is bezwaar en daarna beroep bij de belastingrechter mogelijk. Wil een BV weten of haar bestuurder verzekerd is voor de werknemersverzekeringen, dan kan zij zo'n beschikkingverzekeringsplichtwerknemersverzekeringen aanvragen bij de Belastingdienst.

Wil een opdrachtgever zekerheid hebben over de vraag of hij loonbelasting en premies volksverzekeringen moet inhouden, dan kan hij aan de opdrachtnemer vragen om een verklaring arbeidsrelatie (VAR). Dit is een verklaring die bepaald hoe het door arbeid verkregen inkomen voor de loon- en in-komstenbelasting en de premieheffing volksverzekeringen moet worden gekwalificeerd: winst uit onderneming, loon of resultaat uit overige werk-zaamheden. Iedereen die betaalde arbeid verricht, kan zo'n verklaring aanvragen bij de Belastingdienst. Tegen de beslissing op de aanvraag is be-zwaar en daarna beroep bij de belastingrechter mogelijk.

Is een VAR-winst uit onderneming afgegeven, dan behoeft de opdrachtgever noch loonbelasting en premies volksverzekeringen, noch premies werknemersverzekeringen af te dragen. Is een VAR-loon afgegeven, dan moet de opdrachtgever over de betaalde vergoeding juist wel loonheffingen afdragen. Is een VAR-resultaat uit overige werkzaamheden afgegeven, dan behoeft de opdrachtgever geen loonbelasting en premies volksverzekeringen af te dragen, maar het staat niet vast dat er geen premies werknemersverzekeringen verschuldigd zijn. Hierover kan de opdrachtgever zekerheid krijgen door een beschikking verzekeringsplicht werknemersverzekeringen aan te vragen.

De VAR-DGA

Aanmerkelijkbelanghouders kunnen verder nog een VAR aanvragen ten behoeve van de opdrachtgevers van hun BV. Dit is de VAR-DGA. De VAR-DGA is bedoeld om aan opdrachtgevers van de BV zekerheid te bieden dat zij over de vergoeding die zij aan de BV betalen, geen loonbelasting en premie volksverzekeringen behoeven af te dragen. De verkla-ring geldt ook voor de werknemersverzekeringen. Zij houdt namelijk in dat de werkzaamheden voor rekening en risico van de onderneming van de BV worden verricht, waardoor de rechtsbetrekking tussen de BV en haar opdrachtgever ook niet een dienstbetrekking voor de werknemersverze-keringen is. De VAR-DGA is vooral bedoeld voor aanmerkelijkbelanghouders die via hun BV langdurig voor dezelfde opdrachtgever werken.

Reikwijdte VAR-DGA

Een aanmerkelijkbelanghouder die beschikt over een VAR-DGA, is alleen ter zake van zijn werkzaamheden voor de opdrachtgever van de BV niet verzekerd voor de werknemersverzekeringen. De VAR-DGA sluit niet uit dat hij wel verzekerd is voor de werknemersverzekeringen op grond van zijn arbeidsovereenkomst met de BV. Dit is alleen dán niet het geval indien hij is aan te merken als een directeur-grootaandeelhouder in de zin van de Regeling aanwijzing directeur-grootaandeelhouder. De naam VAR-DGA is daarom misleidend. Een VAR-DGA kan immers ook worden afgegeven aan een aanmerkelijkbelanghouder die geen directeur-grootaandeelhouder in de zin van de Regeling aanwijzing directeur-grootaandeelhouder is. In dat geval behoeft de opdrachtgever van de BV noch loonbelasting en premies volksverzekeringen, noch premies werknemersverzekeringen af te dragen over de vergoeding die hij aan de BV betaalt, maar de BV zelf wel over het loon dat hij aan zijn werknemer-aanmerkelijkbelanghouder betaalt.

De toekomst

Tot nu toe moet een VAR ieder jaar opnieuw worden aangevraagd. In de belastingplannen voor 2009 is echter een voorstel opgenomen om een VAR automatisch te verlenen bij ongewijzigde omstandigheden. Volgens dit voorstel wordt de VAR automatisch verleend als voor drie achtereenvolgende jaren hetzelfde VAR-verzoek is gedaan. Als dit voorstel wordt aangenomen, kan voor het jaar 2010 de VAR voor het eerst automatisch worden verleend.