Juli 2011 - Een Gouden pensioen (zilver kan ook)

Mr. S.F.J.J. Schenk FB

Tot voor kort waanden velen zich zeker van een goudgerand pensioen. Afstempelen was een begrip dat uitsluitend met strippenkaarten werd geassocieerd, niet met pensioenen. Die tijden zijn over. Pensioen is een onzekere – want voorwaardelijke - zaak geworden. Het is dan ook niet verwonderlijk dat beleggers massaal in edelmetalen stappen.

Ook de Stichting 'Pensioenfonds Vereenigde Glasfabrieken' belegde in 2009 12% van haar reserves in goud. Het ging om ongeveer 1.400 kilo, met een waarde van ongeveer € 35 miljoen. Achteraf bezien een gouden greep. Maar de Nederlandsche Bank (DNB) zette daar een streep door en gaf het pensioenfonds de aanwijzing (dat klinkt vriendelijker dan het is) om het gekochte goud grotendeels te verkopen. Een door het pensioenfonds bij de Rechtbank Rotterdam aangespannen kort geding ging voor de stichting verloren. Beleggingen in staatsobligaties bieden volgens DNB blijkbaar meer zekerheid. Maar als DGA die zijn pensioen in eigen beheer opbouwt hebt u met dit soort gekkigheid niets van doen. Wellicht een idee voor u, een gouden pensioen?

Inflatie

Het voornaamste argument om te beleggen in goud is de bescherming tegen inflatie. Goud heeft al eeuwenlang bewezen zijn waarde te behouden, dit in tegenstelling tot papieren geld. Behalve voor goud geldt dit ook voor zilver, al zijn de prijsschommelingen hiervan (nog) groter dan die van goud. Maar ja, een jaar geleden noteerden Griekse staatsobligaties ook nog rond de 100%.

Beleggingsvoorschriften

DNB stelt dat een pensioenfonds dat (te) veel belegt om goud niet voldoet aan de 'prudent person'-regel. Men meent dat de prijsvolatiliteit van goud te groot is, wat er dan ook (mede) de reden van zou zijn dat pensioenfondsen gemiddeld slechts 2,7% van hun vermogen in grondstoffen beleggen. Voor de DGA die zijn pensioen opbouwt in eigen beheer gelden er echter geen beleggingsvoorschriften, noch van DNB, noch van de fiscus. Niets weerhoudt de bv om fysiek (of op papier, bijvoorbeeld door middel van een edelmetaalrekening) edelmetaal in te slaan en dat te gebruiken als dekking voor het pensioen van de DGA en diens partner en/of kinderen. Wordt gekozen voor de bekende beschikbare premieregeling dan kan de (hopelijk positieve) waardeontwikkeling van het edelmetaal fiscaal bezien weggestreept worden tegen de daarmee verband houdende verplichting om een hoog pensioen uit te keren. Bij een waardedaling van het goud of zilver verdwijnt deze waardedaling tegen de lagere waarde van de uitkering.

Beleggingsgoud (gehalte van minstens 900/1000) is vrij van BTW! Witte metalen (zilver, platina, palladium) zijn dat niet, maar door ondernemers kan de bij aankoop in rekening gebrachte BTW teruggevraagd worden. Bij latere verkoop dient natuurlijk omzetbelasting in rekening gebracht te worden. Wie geen BTW problemen wil hebben kan natuurlijk altijd gaan beleggen in papieren zilver, bijvoorbeeld door middel van de bekende ETF-certificaten (Exchange Traded Fund, ook wel indexfonds of indextracker genoemd).

Pensioen in natura

'Geef me maar maandelijks een gouden tientje in plaats van de pensioenpremie in te houden', aldus een blogger op internet. Een gouden tientje per maand is geen pensioen, maar een pensioen in goud - in natura dus – is helemaal geen gek idee. Er wordt op dit moment wel meer nagedacht over pensioen in natura, bijvoorbeeld in de vorm van zorg of het gebruik van woonruimte. De vraag is of dat wel kan, gelet op het feit dat een pensioenuitkering in beginsel gelijkmatig, gelijkblijvend en periodiek dient te zijn. Iedere maand een uitkering van twee gouden tientjes lijkt nog een brug te ver. Toch heeft een pensioen in gouden tientjes wel wat weg van een fractieverzekering, waarbij de hoogte van de uiteindelijk aan te kopen uitkering gebaseerd is op de waarde van één of meer onderliggende aandelen. In tegenstelling tot een gouden-tientjes-pensioen worden hier dus geen aandelen uitgekeerd, maar 'slechts' de tegenwaarde daarvan in geld. En dat de waardeontwikkeling (en kostenstructuur, maar dat is een ander verhaal) van gouden tientjes de laatste jaren beduidend gunstiger is geweest dan die van aandelen mag duidelijk zijn.

Eén waarschuwing tot slot. Mocht de wereld (financieel) instorten, dan is het goed te weten dat de Overheid op grond van art. 26 Noodwet Financieel Verkeer de bevoegdheid heeft om (onder meer) uw goud te vorderen.