Juni 2011- Renteaftrek: een nieuwe beperking

Het zal u zeker niet zijn ontgaan dat staatssecretaris Weekers van Financiën medio april zijn zogenoemde Fiscale agenda naar de Tweede Kamer heeft gestuurd. Dit document bevat een beleidsvisie voor een aangepast belastingstelsel. Naast de voorgenomen verschuiving van directe naar indirecte belastingen waarin het inmiddels zwaar bediscussieerde vervallen het lage BTW-tarief is opgenomen, bevat het pakket voorstellen ook onderdelen gericht op ondernemers.

Voor de zogenoemde IB-ondernemers in box 1 wordt het huidige palet van fiscale faciliteiten (zelfstandigenaftrek, startersaftrek, fiscale oudedagsreserve e.d.) omgezet in één geïntegreerde ondernemersfaciliteit. Bovendien zal het urencriterium worden afgeschaft. Ook voor de ondernemingen van dga’s staan plannen op stapel.
Het kabinet wil in het derde kwartaal 2011 een wetsvoorstel indienen met een aantal maatregelen op het gebied van de vennootschapsbelasting, zoals:
- een beperking van excessieve renteaftrek voor overnameholdings;
- een stop op de import van buitenlandse verliezen van vaste inrichtingen door de invoering van een ‘objectvrijstelling voor vaste inrichtingsresultaten’;
- verlaging van het 25%-belastingtarief met 1%-punt naar 24%.

Vooral de vermelding van een voorgenomen renteaftrekbeperking is opvallend te noemen. Niet alleen zou dit de zoveelste renteaftrekbeperking worden die de Nederlandse wetgever invoert, het is ook opmerkelijk dat de in 2007 ingevoerde ‘thincapitalisation’-regeling kennelijk onvoldoende tegenwicht kan bieden tegen zo’n excessief geachte renteaftrek. Deze regeling is destijds juist ingevoerd om excessieve aftrek van rente aan banden te leggen. Bovendien staat de aangekondigde aftrekbeperking haaks op een brief die de eerdere staatssecretaris van Financiën eind 2009 had rondgezonden. Daarin was immers vermeld dat het kabinet afzag van een voorgenomen inperking van de aftrek van deelnemingsrente vanwege mogelijke strijdigheid met EU-recht. Op 25 februari 2010 heeft het Europese Hof van Justitie een arrest gewezen waaruit de staatssecretaris de conclusie trekt dat het risico van strijdigheid met EU-recht beperkt zal zijn. Hij heeft vervolgens een team gevraagd om een opinie te formuleren met betrekking tot de fiscale behandeling van deelnemingsrente. Dat team zal op 14 juni 2011 de opinie publiceren.

Beperking
Over de vormgeving van de voorgenomen renteaftrekbeperking is nog weinig bekend. Wel dient deze beperking om ‘een excessieve renteaftrek door overnameholdings te beperken.’ Daarbij zal o.m. gelden dat als zo’n overnameholding wordt opgenomen in een fiscale eenheid met de overgenomen vennootschap, dat in de toekomst de holding die rentelasten niet meer kan verrekenen met de winsten van de vennootschap die zij heeft overgenomen. Een verrekening is dan nog uitsluitend mogelijk met ‘eigen’ winst. Indien een overnameholding alleen deelnemingen bezit, is verrekening dus onmogelijk. Deze renteaftrekbeperking zou niet alleen gelden voor rente op leningen die in concernverband zijn afgesloten, maar ook voor rente verschuldigd aan derden.
Voor de renteaftrekbeperking komt er een drempel van € 500.000. De aftrekbeperking wordt alleen toegepast voor zover de verhouding tussen eigen vermogen en vreemd vermogen van de fiscale eenheid (na de overname) een bepaalde nog vast te stellen verhouding te boven gaat. Daarbij zal rekening gehouden worden met de gevolgen van het zogenoemde goodwillgat.