December 2009 - Een selectie uit de fiscale eindejaarstips 2009

Een selectie uit de fiscale eindejaarstips 2009

Afgezien van het traditionele gekibbel over de kalkoen vinden veel mensen de laatste weken van het jaar bij uitstek geschikt om in familiekring door te brengen. Een perfect moment ook om eens na te denken over het wegschenken van uw vermogen.

Schenken? Liever nog dit jaar….
In 2009 mag u ieder kind tot € 4.556 belastingvrij schenken. Is uw kind ouder dan 18 maar jonger dan 35 jaar, dan mag u hem of haar eenmalig zelfs tot € 22.760 schenken zonder dat heffingsrecht verschuldigd is. Bij gebruik van de eenmalige vrijstelling dient u wel altijd aangifte te doen.

 

De eenmalige vrijstelling is trouwens ook van toepassing als uw kind de ‘kritieke’ grens van 35 jaar gepasseerd is, maar diens partner nog niet.

Als u overweegt om de komende tijd veel geld aan uw kinderen te schenken, kunt u dat beter dit jaar doen. Per 1 januari 2010 zal immers de nieuwe wet schenk- en erfbelasting haar intrede doen. De tarieven worden dan vereenvoudigd. Voor schenkingen (en erfenissen!) van ouders aan kinderen gelden dan nog maar twee tarieven: 10% en 20%. Die nieuwe tarieven zijn dus aanzienlijk hoger dan de huidige onderste tariefschijven (5% resp. 8%).

Stel dat u in 2009 € 22.763 boven de vrijstelling zou schenken aan een kind, dan hoeft daarover slechts 5% schenkingsrecht te worden betaald. Met een schenking van € 22.763 + € 4.556 in totaal bespaart u dan € 1.138 aan schenkingsrecht (€ 22.763 x (10–5)%). En die besparing geldt per kind! Ook bij een schenking in 2009 van een bedrag van maximaal € 45.519 boven de vrijstelling bent u nog voordeliger uit: het huidige schenkingstarief daarover bedraagt maximaal 8%.

Schenkingen door grootouders aan kleinkinderen en schenkingen aan anderen (de zogenoemde derden) mogen eenmaal per jaar belastingvrij worden gedaan tot € 2.734 per begiftigde. Sinds 2006 geldt deze vrijstelling niet meer per 24 maanden, maar per kalenderjaar. Als u uw geld eigenlijk nog niet kwijt wilt of kunt zijn, dan kunt u het geschonken bedrag teruglenen van uw (klein) kinderen. Dat schenken en teruglenen vereist wel enige zorgvuldigheid. Overweegt u een schenking te doen onder schuldigerkenning? Hou dan rekening met devoorgestelde wijzigingen. Voor schuldigerkenningen die vanaf 1 januari 2010 worden gedaan, bedraagt de rente 6 procent. Als u in het verleden een dergelijke schenking al heeft gedaan dient alle rente hierover betaald te zijn. Ook over niet-betaalde rente moet dan ook nog 6 procent rente worden vergoed. Raadpleeg uw adviseur.

Sprekend over de komst van de nieuwe wet schenk- en erfbelasting: het kan verstandig zijn om juist nu een testament op te stellen of uw bestaande testament opnieuw te laten beoordelen.

Goede doelen
Giften aan goede doelen kunnen fiscaal aftrekbaar zijn, maar die aftrek geldt alleen voor giften boven de drempel (1% van uw drempelinkomen, minimaal € 60). De giftenaftrek is bovendien gemaximeerd tot 10% van het drempelinkomen. Het kan soms verstandig zijn om kleinere giften over meerdere jaren te bundelen en ze dan in één jaar te betalen: u heeft dan maar één keer ‘last’ van de onderdrempel. Hou bij die bundeling wel rekening met het maximum.

Fiscaal partners moeten hun giften samenvoegen. Dat klinkt aanlokkelijk maar als uw partner ook inkomen heeft, wordt de drempel voor giftenaftrek ook hoger door het gecombineerde drempelinkomen.

Om voor giftenaftrek in aanmerking te komen, moet de gift zijn gedaan aan een instelling die beschikt over een zogenaamde ANBI-verklaring. Op de website van de belastingdienst (www.belastingdienst.nl/giften/anbi_zoeken) kunt u controleren of voor de instelling die u op het oog heeft zo’n verklaring is afgegeven. Soms kost dat wat speurwerk, de site is niet echt handig in gebruik.

Als DGA kunt u giften ook via uw vennootschap laten lopen. Voor uw BV geldt voor de aftrek van giften een vaste, niet-aftrekbare drempel van € 227 en een plafond van 10% van de winst. Afhankelijk van het bedrag van de beoogde gift en het vennootschapsbelastingtarief waar uw BV in valt, kan het voordeliger zijn de giften via uw BV te laten lopen.

Een gulle ‘tante Agaath’
Uw gulheid kunt u ook tonen door een lening te verstrekken aan bijvoorbeeld een kind dat net een onderneming heeft gestart of recent een BV heeft opgericht. Door op die manier durfkapitaal te verstrekken geniet u zelf ook fiscaal voordeel. In 2009 krijgt u voor zo’n Tante Agaath-lening tot € 55.145 fiscaal voordeel in box 3: de vordering wordt immers beschouwd als vrijgesteld vermogen. Bovendien ontvangt u een extra heffingskorting van 1,3% over dit durfkapitaal. Het fiscale voordeel bedraagt dus maximaal 2,5%.Fiscale partners mogen trouwens ieder hun eigen vrijstelling voor beleggingen in durfkapitaal benutten. Dat betekent dat u samen tot maximaal € 110.290 fiscaalvriendelijk kunt lenen aan uw ondernemende zoon of dochter.

De faciliteit voor durfkapitaal is natuurlijk wel gebonden aan voorwaarden. Zo heeft u onder andere een verklaring van de inspecteur nodig dat de starter een beginnende ondernemer is in de zin van deze regeling. De leningovereenkomst moet bovendien binnen vier weken worden geregistreerd bij de Belastingdienst. De belastingdienst heeft alle voorwaarden op een rijtje gezet, zie www.belastingdienst.nl en zoek dan op ‘durfkapitaal’.

Natuurlijk zijn aan leningen aan startende ondernemers bijzondere risico’s verbonden. Die risico’s kunnen ook zwaar wegen als het uw eigen kind betreft. Een eventueel verlies op uw ‘tante Agaat-lening’ is evenwel tot € 46.984 per lening (2009) aftrekbaar als persoonsgebonden aftrekpost. Dat vermindert de financiële pijn natuurlijk. Ook aan deze aftrek zijn voorwaarden verbonden. Zo moet binnen de eerste 8 jaar na het verstrekken (een gedeelte van) het durfkapitaal zijn kwijtgescholden wegens oninbaarheid.

Let op: net als voor ‘Tante Agaath-leningen’ geldt ook voor zogenoemde maatschappelijke beleggingen - groene en sociaal-ethische beleggingen - een extra vrijstelling in box 3 van maximaal € 55.145 per persoon. Ook voor deze beleggingen geldt een extra heffingskorting van 1,3%.

Verlaag uw rendementsgrondslag
Heeft u voor volgend jaar een aantal grote uitgaven gepland, dat kan het aantrekkelijk zijn de geplande aankopen alvast dit jaar te betalen. De uitgave verlaagt uw grondslag voor de vermogensrendementsheffing in box 3 – zowel op 31 december als op 1 januari - zodat u zowel in 2009 als in 2010 minder belasting over uw inkomen uit sparen en beleggen hoeft te betalen. Deze tip zet natuurlijk pas zoden aan de dijk bij grote uitgaven, zoals die voor een auto of voor designmeubelen. Zorg wel voor garanties dat u de goederen daadwerkelijk geleverd krijgt.

Overweegt u uw woning te laten schilderen of stucen? Dan kunt u beter wachten tot 2010. Schilder- en stucadoorswerk aan woningen die ouder zijn dan twee jaar vallen vanaf volgend jaar in het lage btw-tarief.

Verreken bij huwelijkse voorwaarden
Heeft u huwelijkse voorwaarden met een zogenaamd ‘periodiek verrekenbeding’, dan doet u er goed aan om ook echt jaarlijks te verrekenen.

Vergeet u deze verrekening, dan ontstaat tussen u en uw echtgenoot een schuldvorderingsverhouding met alle gevolgen vandien (box 3!). Dat geldt ook als u in de voorwaarden zou hebben opgenomen dat de mogelijkheid tot verrekenen na een bepaalde termijn vervalt.

Verrekenen kan bovendien nuttig zijn als een van beide echtgenoten bijvoorbeeld als ondernemer failliet zou gaan.

In een opsomming van fiscale eindejaarstips mag de fiscale positie van uw BV niet ontbreken.

Tijdstip van investeren
Met de faciliteit van de investeringsaftrek kan uw BV een bepaald percentage van de investeringen ten laste van de fiscale winst brengen.

Om in aanmerking te komen voor deze faciliteit moet elk bedrijfsmiddel waarin wordt geïnvesteerd minimaal € 450 (exclusief BTW) kosten. Er is ook een ondergrens: het totaal aan investeringen in bedrijfsmiddelen moet meer bedragen dan € 2.200 (exclusief BTW).

In 2010 wordt de kleinschaligheidsinvesteringsaftrek aantrekkelijker. Zo stijgt het percentage in de eerste schijf van 25% naar 28% en de aftrek geldt voortaan voor grotere investeringen (tot maximaal circa € 300.000). Het kan dus voordelig nog even te wachten met investeren.

Voor de investeringsaftrek telt zowel het betaalmoment als het moment van ingebruiknemen. Stel dat uw BV in 2009 een bedrijfsmiddel heeft besteld dat nog niet in gebruik is genomen. Is op deze investering wel een aanbetaling verricht, dan blijft de investeringsaftrek beperkt tot het daadwerkelijk betaalde bedrag. De overige aftrek vindt dan in 2010 plaats als in dat jaar het resterende bedrag is betaald of als het bedrijfsmiddel dan daadwerkelijk in gebruik is genomen.

Willekeurig afschrijven als crisismaatregel
In verband met de economische crisis geldt een versnelde afschrijvingsfaciliteit. Een investering die in het belastingjaar 2009 plaatsvindt kan daardoor in twee jaar worden afgeschreven dus voor maximaal 50% in 2009 en 50% in 2010. Deze willekeurige afschrijving is een tijdelijke maatregel die geldt voor nieuwe bedrijfsmiddelen.

De regeling is verlengd en geldt dus ook voor investeringen in het jaar 2010: deze bedrijfsmiddelen kunnen in 2010 en 2011 worden afgeschreven. En u geniet dan bovendien van de hogere investeringsaftrek..

De belangrijkste uitzonderingen zijn: gebouwen, woonschepen, bromfietsen, motorrijwielen, personenauto’s, immateriële activa, dieren, wegwerken,en bedrijfsmiddelen die hoofdzakelijk bestemd zijn voor terbeschikkingstelling aan derden. Zeer zuinige personenauto’s mogen wel willekeurig worden afgeschreven. Het bedrijfsmiddel moet wel voor 1 januari 2012 in gebruik worden genomen.

Verliesverdamping voorkomen
Heeft uw BV in 2009 verlies gedraaid, dan kan dit verlies in beginsel alleen worden verrekend met een winst in 2008 of met winsten behaald in de jaren 2010 tot en met 2018. Lukt het niet om in voornoemde periode het verlies geheel te compenseren, dan gaat het verlies verloren. Verliesverdamping kan worden voorkomen door winsten ‘naar voren’ te halen: u kunt bepaalde kostenposten uitstellen of een voorziening vrij te laten vallen.

Als tijdelijke crisismaatregel kan uw BV verzoeken om de carryback termijn voor verliezen uit de jaren 2009 en 2010 te verlengen van 1 jaar naar 3 jaren. In ruil voor deze ruimere terugwenteling wordt de termijn voor de voorwaartse verrekening ingekort met 3 (!) jaar.

Fictief salaris
Een DGA is niet meer verplicht om zichzelf ten minste € 40.000 aan loon te betalen (of hetzelfde loon als de meestverdienende werknemer in het bedrijf). Het in 2009 in aanmerking te nemen gebruikelijk loon mag volgens de volgende breuk worden verlaagd: (omzet eerste halfjaar 2009/omzet eerste halfjaar 2008) x loon 2008. Hetzelfde geldt ook voor 2010. Aangezien de omzetgegevens over 2010 nog ontbreken, mag u het gebruikelijk loon gedurende de eerste zes maanden van 2010 laten aansluiten bij het niveau van 2009.

Bij het uitkeren van dividend draagt uw BV 15% dividendbelasting af, waarna u als DGA nog 10% bijbetaalt in de inkomstenbelasting. Het is verstandig tijdig een voorlopige aanslag aan te vragen. Zo vermijdt u de heffingsrente en verlaagt u de grondslag voor box 3.

Terbeschikkingstellingsregeling
Als u vermogen ter beschikking stelt aan uw BV is er goed nieuws. In 2010 krijgt de terbeschikkingsteller namelijk een faciliteit die vergelijkbaar is met de MKB-winstvrijstelling voor ondernemers. Ook de herinvesteringsreserve en de kostenegalisatiereserve komen binnen bereik. Heeft u een pand ter beschikking gesteld aan uw BV? Reken vast door of u in 2010 gebruik wilt maken van de eenmalige mogelijkheid om dit pand in te brengen in de BV. Dat kan in 2010 fiscaal geruisloos, dus zonder heffing van inkomstenbelasting of overdrachtsbelasting. Let op: bij een inbreng kort na de jaarwisseling moet de staking van de werkzaamheid in de aangifte 2009 worden opgegeven. Dan kan de faciliteit niet worden benut. Wacht liever even met de inbreng.

Kleine hypotheekschulden aflossen
We raden u aan om in deze donkere dagen eens kritisch te kijken naar de hypotheekschulden voor uw eigen woning. Soms is het vervroegd aflossen van een kleine restschuld financieel voordelig, vooral als u nauwelijks renderend spaargeld ‘over’ heeft. De wetgever beloont het aflossen van hypotheekschulden: na aflossing hoeft u geen eigenwoningforfait meer te betalen. Dat is gunstig want met ingang van 2010 wordt dit forfait voor woningen met een WOZ-waarde boven de € 1 miljoen verhoogd! Bovendien bespaart u de vermogensrendementsheffing over uw spaargeld. Natuurlijk geldt ook hier: bezint eer gij begint. Kijk eerst wat uw spaargeld aan rendement oplevert na aftrek van de vermogensrendementsheffing. Zet dat bedrag eens af tegen de door u te betalen (netto) kosten van de hypotheekrente en besluit dan of de aflossing voor u voordelig is. Hou wel rekening met eventueel verschuldigde boeterente, dus informeer bij uw bank. Overigens is die boeterente wel aftrekbaar!

Bij spaarhypotheken is vervroegd aflossen meestal niet mogelijk of nadelig omdat het rendement van de kapitaalverzekering daalt.

Aflossen is overigens minder verstandig als u plannen heeft om ooit een duurdere woning aan te schaffen: u krijgt dan (meer) last van de ‘bijleenregeling’.

Nu we het toch hebben over aflossen: het is niet handig tegelijkertijd spaargeld en consumptieve leningen te hebben. U betaalt immers meer leenrente dan u op uw spaargeld ontvangt. Aflossen van consumptieve leningen met spaargeld betekent dubbel voordeel: u bespaart rente en u bespaart belasting in box 3.

Vooruitbetalen eigenwoningrente
Het vooruitbetalen van rente kan fiscaal voordelig zijn als u volgend jaar in een lager belastingtarief valt, bijvoorbeeld omdat u minder verdient of omdat u 65 jaar wordt. Zeker dan kan het voordelig zijn om de eigenwoningrente over de eerste zes maanden van 2010 - dus tot en met 30 juni 2010 - nog dit jaar te betalen.

Bij vooruitbetaling van rente moet u wel schriftelijk met uw bank overeenkomen dat het bedrag niet in depot wordt gestort en dat u het reeds betaalde bedrag niet kunt terugvorderen!

Tijdelijke verhuur
Als u al geruime tijd uw voormalige eigen woning te koop heeft staan kunt u overwegen om dit pand tijdelijk te verhuren. U loopt dan wel de aftrek van hypotheekrente mis! Gelukkig komt het kabinet huiseigenaren die hun te koop staande woning tijdelijk willen verhuren tegemoet. Een tijdelijke maatregel zorgt ervoor dat u na de verhuurperiode van uw te koop staande woning weer aanspraak kunt maken op rente-aftrek. De maatregel geldt alleen als de verhuur aanvangt op of na 1 januari 2010 maar is onder voorwaarden ook van toepassing als de tijdelijke verhuur is aangevangen in 2008 of 2009. Per 1 januari 2012 vervalt de tegemoetkoming.